خلوت انس

اى بندگان خدا ، شما را سفارش می كنم كه دنيا را واگذاريد زيرا او شما را واخواهد گذاشت هر چند    دورى او را دوست نداشته باشيد و پيكرهايتان را خواهد پوساند اگر چه بخواهيد هميشه تازه بمانيد ، شما به مانند مسافرى هستيد كه راهى را می ‏پيمائيد و گمان ميبريد كه بپايانش ميرسيد و مقصدى را در مييابيد ولى در همين تلاش هستيد كه ناگهان مرگ را در میيابيد پس به پيروزيها و نازشهاى دنيائى دل نبنديد و به زيورها و بهره‏ هايش شادمان نباشيد و از گرفتاريها و ناگواريهايش بزارى و لابه نيفتيد ، زيرا چيرگى و بالندگيش پايان مى‏ يابد و زيبائى و نعمتش پايدار نمی ماند و سختى و دردهايش هميشگى نيست هر روزگارى در اين دنيا گذرا و هر زنده‏اى در آن ناپايدار است ، آيا آثار گذشتگان براى شما پندى كوبنده نيست و سرنوشت پدرانتان به شما اندرز و عبرتى و بينشى نمى‏ دهد ؟ اگر بينديشيد و خرد را بكار بريد آيا نمي بينيد كه گذشتگان بازنگشتند و حاضران باقى نمى‏ مانند ؟ آيا نمی ‏بينيد كه مردم دنيا شبانه ‏روزها را با حالتى گوناگون سپرى ميكنند ؟ برخى مي ميرند و بعضى بر آنها مي گريند و بعضى بيمارند و برخى از آنها عيادت مى‏ كنند و عده‏اى در بستر مرگ جان ميدهند مردم در جستجوى دنيايند و مرگ بدنبال آنهاست ، مردم از سرنوشت خود بيخبرند ولى خدا از كارهاشان بي خبر نيست و آيندگان بدنبال گذشتگان ميروند آگاه باشيد و چون خواهيد بكار زشتى دست زنيد ، مرگ را كه ويرانگر لذتها و دركوبنده شهوت ها و براندازنده آرزوهاست بيادآريد و از خدا يارى جوئيد تا فرمانش را ببريد و نعمت‏هاى بي شمارش را سپاس گوئيد ) 1 در اينجا امام ،از دگرگونى دنيا سخن به ميان می ‏آورد ، پيروزى و شكست نعمت و نقمت ، تندرستى و بيمارى ، مرگ و حيات ، سختى و آسايش و اين فلسفه ماده و طبيعت است كه هميشه بيك حال نمى‏ ماند و انسان نميتواند به جهان دگرگونه تكيه كند و بر اين استوانه گردان بماند ، پس بايد تكيه‏ گاهى والا و پايدار و دگرگون‏ ناپذير براى خود بجويد و به معنويت گرايد و چون بر طبق قانون آفرينش هر عملى را عكس ‏العملى است و مرگ آغاز دوران واكنش‏ هاست بايد بياد مرگ باشد و از زشت كارى و تباهى بپرهيزد و ازخداوند توانا براى پاكى و درستى يارى بخواهد و بديگر نقش ، امام چهره واقعى دنيا را ترسيم مى‏ كند و چنين ميفرمايد :

سرچشمه دنيا و رودبار خروشان آن تيره و گل‏ آلود است ، كوته بينان را بشگفتى مى‏ آورد و آزمايش شدگان را به نيستى می ‏كشاند فريبنده‏ اى گذراست ، كه نورش به خاموشى ميگرايد و سايه‏ اش برچيده ميشود .